Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τα ξεχασμένα ήθη και έθιμα του Πάσχα στα χωριά της Θεσπρωτίας...

Μαρτυρία του Θεσπρωτού εκπαιδευτικού και συγγραφέα Μάριου Μπίκα... Το Σάββατο του Λαζάρου τα παιδάκια των χωριών της Θεσπρωτίας πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα κάλαντα του Λαζάρου, κρατώντας ένα καλάθι (σπόρτα), που ήταν στολισμένο με λουλούδια και κουδούνια και ο σπιτονοικοκύρης τα φίλευε με αυγά ή χρήματα. Θεσπρωτός συγγραφέας και εκπαιευτικός Μάριος Μπίκας, επισημαίνει σχετικά: "Το Σάββατο
του Λαζάρου τα αγόρια από ηλικίας περίπου οκτώ έως και 13 ετών, κατά ομάδες καθ’ όλη την ημέρα επισκέπτονταν όχι μόνο τα σπίτια του χωριού τους,  τη Βέλλιανη, αλλά και των γειτονικών Προδρόμι και Καριώτι.  Μόλις έφταναν στην πόρτα του σπιτιού τραγουδούσαν ένα από τα παρακάτω τραγούδια.   Μετά το τέλος του τραγουδιού,  η σπιτο-νοικοκυρά τους πρόσφερε χρήματα, αυγά, καλούδια, ή διάφορα φρούτα :

          (1)Σήμερα ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν και τα ΒαΐαΙησούς Χριστός κατέβηκε στην πόλη Βηθανία.Βρήκε τη Μάρθα που ’κλαιε μαζί με τη Μαρία.Μάρθα μου πού’ ναι ο Λάζαρος; Πού’ ναι ο μαθητής μου;Ο Λάζαρος απέθανε, εδώ και τρεις ημέρες.Για δείξε μου τον τάφο του; για δείξε μου το μνήμα;Του έδειξαν τον τάφο του, του έδειξαν το μνήμα.Και ο Χριστός εδάκρυσεν και τ’ ουρανού κοιτάζει. Για σήκω πάνω Λάζαρε και μη βαριά κοιμάσαι.Κι ο Λάζαρος σηκώθηκε από τον κάτω κόσμο.Πες μας Λάζαρε τι είδες εις τον  Άδη όπου πήγες.Είδα φόβους, είδα τρόμους, είδα βάσανα και πόνους.Δώσε μου λίγο νεράκι να ξεπλύνω το φαρμάκιΤης καρδιάς και των χειλέων και μη με ρωτάτε πλέον.
Σ’ αυτό το σπίτι που ’ρθαμε, πέτρα να μη ραγίσειΚι ο νοικοκύρης του σπιτιού χίλια χρόνια να ζήσει.
(Το παραπάνω τραγούδι μου το έστειλε η συγχωριανή μου Περσεφονη Στεφάνου – Σουλβέγκα στις 15.3. 1997)
 (2) Κούσκουρ, κούσκουρ Λάζαρε     κούσκουρ Πετρίτη.     δως μου ένα αυγό,     δως κι άλλο ένα     να πάρουμ’ από ένα
            (3)             Σήμερα έρχεται ο Χριστός, ο Επουράνιος Θεός.            Εν τη πόλη Βηθανία, Μάρθα κλαίει κι η Μαρία            Λάζαρον τον αδελφόν τους τον γλυκόν κι αγκαρδιακόν τους.            Τρεις ημέρες τον θρηνούσαν και τον εμοιρολογούσαν.            Την ημέρα την Τετάρτη, κίνησ’ ο Χριστός για να ’ρθει            Κι εβγήκε κι η Μαρία έξω από τη Βηθανία.            Αν εδώ ήσουν Χριστέ μου, δε θα πέθνισκ’ ο αδελφός μου.            Τότε ο Χριστός δακρύζει και τον  Άδη φοβερίζει.            Δεύρο έξω Λάζαρέ μου, φίλε μου κι αγαπητέ μου.            Λάζαρος απολυτρώθη, αναστήθηκε σηκώθη.
            Δόξα το Θεό φωνάζουν και το Λάζαρο εξετάζουν.            Πες μας Λάζαρε τι είδες, εις τον Άδη όπου πήγες.            Είδα φόβους, είδα τρόμους, είδα βάσανα και πόνους.            Δώστε μου λίγο νεράκι να ξεπλύνω το φαρμάκι            Της καρδιάς και των χειλέων και μη ρωτάτε πλέον.  
(4)              Το μοιρολόγι της Παναγίας
            Σήμερον μαύρος ουρανός, σήμερον μαύρη μέρα.            Σήμερον όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται.            Σήμερον έβαλαν βουλή οι άνομοι Εβραίοι,            οι άνομοι και τα σκυλιά κι οι τρισκαταραμένοι.            Για να σταυρώσουν το Χριστό, των πάντων Βασιλέα.            Η Παναγιά σαν τ’  άκουσε, έμεινε μοναχή της,            την προσευχή της έκανε εις τον μονογενή της.            Κοιτά δεξιά, κοιτά ζερβά, κανέναν δε γνωρίζει.            Κοιτά παραδεξιότερα, γνωρίζει τον  Αϊ Γιάννη.            Αϊ Γιάννη,  Αϊ Γιάννη Πρόδρομε και βαφτιστή του γιου μου,            μην είδες τον υγιόκα μου και το διδάσκαλό σου;            Τον βλέπεις εκείνο το γυμνό, τον παραπονεμένο;            Εκείνος είν’ ο γιόκας σου και ο διδάσκαλός μου.
( σ.σ . Το  μοιρολόγι της Παναγιάς, σύμφωνα με έρευνα φιλέλληνα Ελβετού καθηγητή, υπάρχει σε 256 παραλλαγές).*** Οι προετοιμασίες για τον εορτασμό του Πάσχα ξεκινούσαν πριν τη Μ. Εβδομάδα με τον καθαρισμό του σπιτιού και το ασβέστωμα της αυλής. Τη Μεγάλη Πέμπτη, από το πρωί οι γυναίκες ζύμωναν τσουρέκια και έβαφαν τα αυγά. Το πρώτο βαμμένο αυγό που  έβγαζαν από την κατσαρόλα το τοποθετούσαν στο εικονοστάσι και το φύλαγαν εκεί  μέχρι το επόμενο Πάσχα. Το αυγό αυτό ήταν κάτι σαν φυλαχτό για το σπίτι τα χωράφια και τα ζώα. Το αυγό της προηγούμενης χρονιάς θάβονταν στα χωράφια ή στα μαντριά πιστεύοντας ότι έτσι  τα «γεννήματα» της γης ή των ζώων θα είναι πολλά. Το βράδυ της Ανάστασης οι νοικοκυραίοι γυρνώντας από την εκκλησία και πριν μπουν στο σπίτι σταύρωναν την εξώπορτα με το Άγιο Φως και μετά άναβαν το καντήλι  έτσι ώστε να μπορέσουν να κρατήσουν το Άγιο Φως όλο το χρόνο στο σπίτι. Πατροπαράδοτο γεύμα της Κυριακής του Πάσχα ήταν  το σουβλιστό αρνί. Όμως παραδοσιακή θεωρούταν η γάστρα στην οποία έψηναν το πασχαλινό κρέας. Συνήθιζαν επίσης να φτιάχνουν πολλών ειδών πίτες. Ακόμα ένα παραδοσιακό θεσπρωτικό φαγητό, ήταν η συκωταριά με σπανάκι στη γάστρα το οποίο το έτρωγαν αντί για μαγειρίτσα. Σε πολλά χωριά μαζεύονταν οι χωριανοί στις πλατείες ή στις αλάνες έψηναν, έτρωγαν, έπιναν και γλεντούσαν όλοι μαζί.  

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

H εκπαιδευτικός στη Θεσπρωτία Βασιλική Παππά συνομιλεί με τον ηθοποιό Γρηγόρη Βαλτινό (VIDEO)

H εκπαιδευτικός (υπεύθυνη του ΚΕΣΥΠ Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης) στη Θεσπρωτία Βασιλική Παππά (ποιήτρια και δημοσιογράφος), συνομίλησε με τον ηθοποιό Γρηγόρη Βαλτινό. Εκείνο, που επεδίωξε και το κατάφερε στην ενδιαφέρουσα συνέντευξή της, είναι να ξεδιπλώσει με τέτοιο τρόπο τη συζήτηση, ώστε να φανεί η εσωτερική αλήθεια του γνωστού ηθοποιού. Αποφασισμένη προσθετικά και όχι αφαιρετικά "κατέκτησε" σιγά-σιγά, μέσα από ερωτήσεις ειλικρινούς και όχι ψεύτικης αναζήτησης, την αλήθεια του, ώστε να δώσει αφορμή σε όλους μας να γίνουμε "νέες αλήθειες". Εντόπισε στοιχεία για μια ρεαλιστική προσέγγιση του συνομιλητή της και οικοδόμησε τη γνώση του έργου και της προσωπικότητάς του, όχι μόνο ως γνώση των ιδεών του, αλλά και ως γνώση πρακτική. Έτσι κατάργησε την αντανάκλαση, ως ανώφελο μεσολαβητή, και αποκάλυψε απευθείας πτυχές, που ενώ φαίνεται ότι δεν υπάρχουν, βρίσκονται δια μέσου και μέσα στην ίδια την πράξη.   Και πέτυχε και κάτι άλλο η κ. Παππά στη συνέντευξή της με τον κ. Βα…

Ο Θεσπρωτός ε.τ. πρέσβης Χρ. Μπότζιος υπεύθυνος για τις ελληνικές διπλωματικές αρχές διεθνώς...

Ο Θεσπρωτός ε.τ. πρέσβης Χρ.. Μπότζιος, που είναι συνεργάτης στο  υπουργείο Εξωτερικών του υπουργού Νίκου Κοτζιά  έχει την ευθύνη για τη λειτουργία των ελληνικών  διπλωματικών αρχών διεθνώς. Πρόκειται για ένα δύσκολο και βαρύ συντονιστικό έργο, που μόνο ένας ικανός και έμπειρος διπλωμάτης με ισχυρή προσωπικότητα και βαθιά γνώση των πραγμάτων, όπως ο κ. Μπότζιος, θα μπορούσε να ανταποκριθεί με τόση επιτυχία. Σεμνός άνθρωπος ο Θεσπρωτός πρέσβης, έχει βρει από την αρχή της σταδιοδρομίας του τους απαραίτητους εκείνους κωδικούς, ώστε να είναι εξαιρετικά αποτελεσματικός σε όποια αποστολή του ανατίθεται. Οι απόψεις του για την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας την περίοδο της παρατεταμένης  οικονομικής κρίσης, δείχνουν ότι δεν αξιολογεί κοντόφθαλμα τις καταστάσεις, αλλά με ανοιχτούς ορίζοντες. Μεταξύ άλλων αναφέρει χαρακτηριστικά: "Πόσο επηρεάζεται η εξωτερική μας πολιτική και ασφάλεια από την οικονομική κρίση που περνά, από ετών, η χώρα μας; Ασφαλώς πολύ και ουσιαστικά. Η οικονομική κρίση…

Γιατροί υποστηρίζουν ότι θεραπεύουν τον καρκίνο χωρίς φάρμακα!

Ποιες είναι οι κορυφαίες αντικαρκινικές τροφές... 
*Το λεμόνι είναι 10.000 φορές ισχυρότερο από τη χημιοθεραπεία! Γιατροί στην Ελλάδα υποστηρίζουν ότι θεραπεύονται όλα τα είδη του καρκίνου, χωρίς φάρμακα! Ισχυρίζονται ότι "όποιος ασθενήσει από καρκίνο, θα υποστεί γραμμικούς επιταχυντές, χημειοθεραπείες,διαρκείς εξετάσεις που κρατούν τον άρρωστο σε διαρκή αγωνία, ανασφάλεια, φόβο και πανικό. Και ενώ το φαρμακείο της φύσης μας δίνει απλόχερα όλα τα όπλα για την αντιμετώπιση και των πλέον επικίνδυνων ασθενειών μέσα από τους πολύτιμους καρπούς του, η συμβατική ιατρική αρνείται να το

Aκίνητα "άγνωστου ιδιοκτήτη" σε Ασπροκκλήσι και Πλαίσιο Θεσπρωτίας περνούν στο δημόσιο...

Aκίνητα σε Ασπροκκλήσι και Πλαίσιο Θεσπρωτίας, που δεν δηλώθηκαν στο Κτηματολόγιο (ή μπορεί να δηλώθηκαν με σοβαρά λάθη), από τη στιγμή, που αυτό λειτούργησε, πριν 14 χρόνια, χαρακτηρίστηκαν   "άγνωστου ιδιοκτήτη" και περνούν στο δημόσιο. Η προθεσμία  δικαστικής προσφυγής παρήλθε και συνεπώς τα ακίνητα μεταβιβάζονται στο δημόσιο.  Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων  Στράτος Παραδιάς, άρχισε η δήμευση ακινήτων, 111 συνολικά σ' όλη τη χώρα,  από το δημόσιο ως μέρος της διαδικασίας κατάρτισης του Εθνικού Κτηματολογίου, καθώς μπαίνουν σε εφαρμογή οι διατάξεις περί περιέλευσης στο ελληνικό δημόσιο των ακινήτων "αγνώστου ιδιοκτήτη", που οι ιδιοκτήτες τους δεν τα δήλωσαν στο Κτηματολόγιο, για οποιοδήποτε, συχνά ανυπαίτιο, λόγο ή τα δήλωσαν με σοβαρά σφάλματα.Ο κ.Παραδιάςεπεσήμανε την ανάγκη άμεσης νομοθετικής παράτασης της προθεσμίας αυτής έως τουλάχιστον την 20ετία της έκτακτης χρησικτησίας του αστικού κώδικα, ώστε να μην πάσχει απ…

Καταπέλτης ο ερευνητής Στήβενς Σμιθ για τους "Τσάμηδες": Είναι "αχάριστες γενεές"!

Καταπέλτης ο ερευνητής Στήβενς Σμιθ για τους "Τσάμηδες": Τους χαρακτηρίζει "αχάριστες γενεές". Στο κείμενο, που επιμελήθηκε, και το οποίο  αποτελεί στην ουσία έκθεση των πραγματικών γεγονότων, αποκαλύπτει αλήθειες, που παρασιωπούνται. Αναφέρεται συγκεκριμένα: "Μετά την Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών οι Μουσουλμάνοι  της Θεσπρωτίας, οι επωνομαζόμενοι  και “Τσάμηδες”, παρέμειναν στη Θεσπρωτία, διότι δήλωσαν ότι είναι Ελληνες και δεν επιθυμούν την ανταλλαγή.  Οι Τσάμηδες αριθμούσαν περί τις 18.000 πληθυσμό, ασχολούνταν με τη γεωργία και κατείχαν τα καλύτερα κτήματα στην περιοχή. Το Ελληνικό Κράτος τους παρείχε αφειδώς τα αγαθά της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και του ανθρωπισμού, χαρακτηριστικά γνωρίσματα, εξάλλου, της Ελληνικής Φυλής. Είναι δε αναρίθμητες οι ενδείξεις ευνοίας, αγάπης και στοργής του Ελληνικού Κράτους προς αυτούς. Παρόλα αυτά, εκμεταλλευόμενοι την ανοχή και τους εκ παραδόσεως φιλελεύθερους θεσμούς της χώρας, συνέχιζαν τις …

Πολλαπλά ωφέλιμο το προσκύνημα του ναού Ευαγγελίστριας Ηγ/τσας στον τάφο του Παϊσίου

Πολλαπλά ωφέλιμο αποδείχθηκε το προσκύνημα, που οργάνωσε ο ναός της Ευαγγελίστριας Ηγουμενίτσας στον τάφο του οσίου Παϊσίου στη Σουρωτή Θεσσαλονίκης. Με πρωτοβουλία του ενεργητικού προϊσταμένου της ενορίας πρωτοπρεσβύτερου-θεολόγου π. Ελευθερίου Κωνσταντή, πάνω από 100 πιστοί, ακροατές των εβδομαδιαίων εσπερινών ομιλιών, συνοδευόμενοι και από τον ηγούμενο της Μονής Γηρομερίου αρχιμανδρίτη π. Μεθόδιο Ντελή, βρέθηκαν ταπεινοί προσκυνητές στον αγιασμένο τάφο του οσίου Παϊσίου.  Και ένιωσαν την απλότητα, την ταπεινότητα και αθωότητα του γέροντα. Και σε αυτόν κατέθεσαν βουβά τους καημούς της καρδιάς τους. Τόσο ο π. Μεθόδιος όσο και ο π. Ελευθέριος, δύο χαρισματικοί κληρικοί, τόνισαν ότι είναι δώρο σπουδαίο στην εποχή μας ο λόγος και η ζωή του οσίου Παϊσίου. Έκτακτο δώρο. Άλλο είναι να αναζητάς το φάρμακο της σωτηρίας και άλλο να στο φέρνει κάποιος κοντά σου και να στο χαρίζει, όπως συνέβαινε και συμβαίνει με τον όσιο Παϊσιο. Θεωρείται δώρο το φως, ο φωτισμός. Απείρως, όμως, σπουδαιότερο εί…