Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τα ξεχασμένα ήθη και έθιμα του Πάσχα στα χωριά της Θεσπρωτίας...

Μαρτυρία του Θεσπρωτού εκπαιδευτικού και συγγραφέα Μάριου Μπίκα... Το Σάββατο του Λαζάρου τα παιδάκια των χωριών της Θεσπρωτίας πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν τα κάλαντα του Λαζάρου, κρατώντας ένα καλάθι (σπόρτα), που ήταν στολισμένο με λουλούδια και κουδούνια και ο σπιτονοικοκύρης τα φίλευε με αυγά ή χρήματα. Θεσπρωτός συγγραφέας και εκπαιευτικός Μάριος Μπίκας, επισημαίνει σχετικά: "Το Σάββατο
του Λαζάρου τα αγόρια από ηλικίας περίπου οκτώ έως και 13 ετών, κατά ομάδες καθ’ όλη την ημέρα επισκέπτονταν όχι μόνο τα σπίτια του χωριού τους,  τη Βέλλιανη, αλλά και των γειτονικών Προδρόμι και Καριώτι.  Μόλις έφταναν στην πόρτα του σπιτιού τραγουδούσαν ένα από τα παρακάτω τραγούδια.   Μετά το τέλος του τραγουδιού,  η σπιτο-νοικοκυρά τους πρόσφερε χρήματα, αυγά, καλούδια, ή διάφορα φρούτα :

          (1)Σήμερα ήρθε ο Λάζαρος, ήρθαν και τα ΒαΐαΙησούς Χριστός κατέβηκε στην πόλη Βηθανία.Βρήκε τη Μάρθα που ’κλαιε μαζί με τη Μαρία.Μάρθα μου πού’ ναι ο Λάζαρος; Πού’ ναι ο μαθητής μου;Ο Λάζαρος απέθανε, εδώ και τρεις ημέρες.Για δείξε μου τον τάφο του; για δείξε μου το μνήμα;Του έδειξαν τον τάφο του, του έδειξαν το μνήμα.Και ο Χριστός εδάκρυσεν και τ’ ουρανού κοιτάζει. Για σήκω πάνω Λάζαρε και μη βαριά κοιμάσαι.Κι ο Λάζαρος σηκώθηκε από τον κάτω κόσμο.Πες μας Λάζαρε τι είδες εις τον  Άδη όπου πήγες.Είδα φόβους, είδα τρόμους, είδα βάσανα και πόνους.Δώσε μου λίγο νεράκι να ξεπλύνω το φαρμάκιΤης καρδιάς και των χειλέων και μη με ρωτάτε πλέον.
Σ’ αυτό το σπίτι που ’ρθαμε, πέτρα να μη ραγίσειΚι ο νοικοκύρης του σπιτιού χίλια χρόνια να ζήσει.
(Το παραπάνω τραγούδι μου το έστειλε η συγχωριανή μου Περσεφονη Στεφάνου – Σουλβέγκα στις 15.3. 1997)
 (2) Κούσκουρ, κούσκουρ Λάζαρε     κούσκουρ Πετρίτη.     δως μου ένα αυγό,     δως κι άλλο ένα     να πάρουμ’ από ένα
            (3)             Σήμερα έρχεται ο Χριστός, ο Επουράνιος Θεός.            Εν τη πόλη Βηθανία, Μάρθα κλαίει κι η Μαρία            Λάζαρον τον αδελφόν τους τον γλυκόν κι αγκαρδιακόν τους.            Τρεις ημέρες τον θρηνούσαν και τον εμοιρολογούσαν.            Την ημέρα την Τετάρτη, κίνησ’ ο Χριστός για να ’ρθει            Κι εβγήκε κι η Μαρία έξω από τη Βηθανία.            Αν εδώ ήσουν Χριστέ μου, δε θα πέθνισκ’ ο αδελφός μου.            Τότε ο Χριστός δακρύζει και τον  Άδη φοβερίζει.            Δεύρο έξω Λάζαρέ μου, φίλε μου κι αγαπητέ μου.            Λάζαρος απολυτρώθη, αναστήθηκε σηκώθη.
            Δόξα το Θεό φωνάζουν και το Λάζαρο εξετάζουν.            Πες μας Λάζαρε τι είδες, εις τον Άδη όπου πήγες.            Είδα φόβους, είδα τρόμους, είδα βάσανα και πόνους.            Δώστε μου λίγο νεράκι να ξεπλύνω το φαρμάκι            Της καρδιάς και των χειλέων και μη ρωτάτε πλέον.  
(4)              Το μοιρολόγι της Παναγίας
            Σήμερον μαύρος ουρανός, σήμερον μαύρη μέρα.            Σήμερον όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται.            Σήμερον έβαλαν βουλή οι άνομοι Εβραίοι,            οι άνομοι και τα σκυλιά κι οι τρισκαταραμένοι.            Για να σταυρώσουν το Χριστό, των πάντων Βασιλέα.            Η Παναγιά σαν τ’  άκουσε, έμεινε μοναχή της,            την προσευχή της έκανε εις τον μονογενή της.            Κοιτά δεξιά, κοιτά ζερβά, κανέναν δε γνωρίζει.            Κοιτά παραδεξιότερα, γνωρίζει τον  Αϊ Γιάννη.            Αϊ Γιάννη,  Αϊ Γιάννη Πρόδρομε και βαφτιστή του γιου μου,            μην είδες τον υγιόκα μου και το διδάσκαλό σου;            Τον βλέπεις εκείνο το γυμνό, τον παραπονεμένο;            Εκείνος είν’ ο γιόκας σου και ο διδάσκαλός μου.
( σ.σ . Το  μοιρολόγι της Παναγιάς, σύμφωνα με έρευνα φιλέλληνα Ελβετού καθηγητή, υπάρχει σε 256 παραλλαγές).*** Οι προετοιμασίες για τον εορτασμό του Πάσχα ξεκινούσαν πριν τη Μ. Εβδομάδα με τον καθαρισμό του σπιτιού και το ασβέστωμα της αυλής. Τη Μεγάλη Πέμπτη, από το πρωί οι γυναίκες ζύμωναν τσουρέκια και έβαφαν τα αυγά. Το πρώτο βαμμένο αυγό που  έβγαζαν από την κατσαρόλα το τοποθετούσαν στο εικονοστάσι και το φύλαγαν εκεί  μέχρι το επόμενο Πάσχα. Το αυγό αυτό ήταν κάτι σαν φυλαχτό για το σπίτι τα χωράφια και τα ζώα. Το αυγό της προηγούμενης χρονιάς θάβονταν στα χωράφια ή στα μαντριά πιστεύοντας ότι έτσι  τα «γεννήματα» της γης ή των ζώων θα είναι πολλά. Το βράδυ της Ανάστασης οι νοικοκυραίοι γυρνώντας από την εκκλησία και πριν μπουν στο σπίτι σταύρωναν την εξώπορτα με το Άγιο Φως και μετά άναβαν το καντήλι  έτσι ώστε να μπορέσουν να κρατήσουν το Άγιο Φως όλο το χρόνο στο σπίτι. Πατροπαράδοτο γεύμα της Κυριακής του Πάσχα ήταν  το σουβλιστό αρνί. Όμως παραδοσιακή θεωρούταν η γάστρα στην οποία έψηναν το πασχαλινό κρέας. Συνήθιζαν επίσης να φτιάχνουν πολλών ειδών πίτες. Ακόμα ένα παραδοσιακό θεσπρωτικό φαγητό, ήταν η συκωταριά με σπανάκι στη γάστρα το οποίο το έτρωγαν αντί για μαγειρίτσα. Σε πολλά χωριά μαζεύονταν οι χωριανοί στις πλατείες ή στις αλάνες έψηναν, έτρωγαν, έπιναν και γλεντούσαν όλοι μαζί.  

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Γιατροί υποστηρίζουν ότι θεραπεύουν τον καρκίνο χωρίς φάρμακα!

Ποιες είναι οι κορυφαίες αντικαρκινικές τροφές... 
*Το λεμόνι είναι 10.000 φορές ισχυρότερο από τη χημιοθεραπεία! Γιατροί στην Ελλάδα υποστηρίζουν ότι θεραπεύονται όλα τα είδη του καρκίνου, χωρίς φάρμακα! Ισχυρίζονται ότι "όποιος ασθενήσει από καρκίνο, θα υποστεί γραμμικούς επιταχυντές, χημειοθεραπείες,διαρκείς εξετάσεις που κρατούν τον άρρωστο σε διαρκή αγωνία, ανασφάλεια, φόβο και πανικό. Και ενώ το φαρμακείο της φύσης μας δίνει απλόχερα όλα τα όπλα για την αντιμετώπιση και των πλέον επικίνδυνων ασθενειών μέσα από τους πολύτιμους καρπούς του, η συμβατική ιατρική αρνείται να το

Οι τρίτεκνοι Θεσπρωτίας διεκδικούν οργανωμένα τα δικαιώματά τους: Εγκαινίασαν νέο γραφείο...

Ο Σύλλογος τρίτεκνων Θεσπρωτίας, αν και είναι νεοσύστατος, είναι οργανωμένος και αρκετά δραστήριος. Υπερασπίζεται με αποφασιστικότητα τα δικαιώματα των μελών του, αλλά και προβάλλει διεκδικήσεις, όπως να αναγνωριστούν οι τρίτεκνοι ως πολύτεκνοι, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων των τριτέκνων αποτελεί συμπληρωματικά ένα σημαντικό εργαλείο άσκησης

Τα πλατάνια του Καλαμά "πεθαίνουν"...

Πολλοί αγρότες (γεωργοί και κτηνοτρόφοι), που δραστηριοποιούνται στην παρακαλάμια ζώνη της Θεσπρωτίας, διαπιστώνουν ότι τα πλατάνια δίπλα στον ποταμό "πεθαίνουν". Για παράδειγμα, από τη Βροσίνα μέχρι τη Νεράϊδα, πολλά πλατάνια, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, έχουν ξεραθεί. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την  καταστροφή  της παρόχθιας βλάστησης των

Αλβανοί μπαίνουν στις παραμεθόριες περιοχές Θεσπρωτίας και Ιωαννίνων και μαζεύουν αρωματικά φυτά!

Κάθε χρόνο, τέτοια περίπου εποχή, τα ίδια.  Αλβανοί μπαίνουν στις παραμεθόριες περιοχές Θεσπρωτίας και Ιωαννίνων και μαζεύουν αρωματικά φυτά και κατά κυριολεξία τα ξεριζώνουν! Τα φορτώνουν είτε στην πλάτη τους μέσα σε τσουβάλια, όταν πρόκειται για μικρότερες ποσότητες, είτε σε γαϊδούρια, μουλάρια και άλογα, όταν πρόκειται για

Το ιστορικό των ανασκαφών στο Κούγκι...

Στο Κούγκι έγιναν το 1962 ανασκαφές με πρωτοβουλία του Βασίλη Κραψίτη και δαπάνες του προέδρου του Σωματείου "Ένωση Παραμυθιωτών Ιωαννίνων Σωτήρη Χρ. Παπαθανασίου. Τότε,ήρθαν στο φως πολλά ευρήματα. Την ίδια χρονιά, ανεγέρθηκε, στα ερείπια του ναού της αγίας Παρασκευής, που είχε χτίσει ο καλόγερος Σαμουήλ, ανατινάζοντάς τον στις 16-12-1803, μονόκλιτη εκκλησιά και το

Πότε και πως έγινε η πρώτη εορτή Σουλίου με τη συμμετοχή χιλιάδων προσκυνητών!

Η πρώτη εορτή Σουλίου έγινε με πρωτοβουλία της Ενώσεως Παραμυθιωτών Ιωαννίνων "Το Σούλι" στις 30-4-1961 (και 1-5-1961). Είχε προηγηθεί η υποβολή στις 16 Νοεμβρίου 1960 υπομνήματος του Βασίλη Κραψίτη προς τους αρμοδίους για τη θέσπιση πανελλήνιων διήμερων κάθε χρόνο εορτών Σουλίου. Επίσημα καθιερώθηκε ο πανελλήνιος εορτασμός με το διάταγμα 157 /25-2- 1969. Στην πρώτη εορτή, στις 30